Gastblog voor De Groene Garde

eet geen soja blog voor Groene Garde Door mijn allergie voor o.a. soja ontdekte ik dat je veel vaker soja eet dan je denkt. Voor de een is het dé uitkomst bij een vegetarisch eetpatroon. Voor de ander heeft het product een nare bijsmaak. Hoewel ik ook de voordelen van soja zie, behoor ik echter tot die tweede minder positief gestemde categorie. En niet alleen door mijn allergie. Dit, en veel meer, kun je lezen in mijn gastblog ‘Je eet vaker soja dan je denkt’ dat ik schreef voor De Groene Garde, een kookboek en blog over (h)eerlijk eten, gemaakt door Anouk Wentink, Ellen Vereijken en Leontien Aarnoudse en uitgegeven door Floortje Dessing.

Gastblog, mei 2014

Je eet vaker soja dan je denkt

Soja. Voor de een is het dé uitkomst bij een vegetarisch eetpatroon. Voor de ander heeft het product een nare bijsmaak. Hoewel ik ook de voordelen van soja zie, behoor ik echter tot die tweede minder positief gestemde categorie. Dat komt niet alleen door de problemen die de sojateelt met zich meebrengt, zoals grootschalige ontbossing in Zuid-Amerika [*1], conflicten over landrechten, milieuvervuiling of gezondheidsproblemen die worden veroorzaakt door het gebruik van pesticiden[*2]. Of door de risico’s die volgens mij aan genetisch gemodificeerde soja kleven. Maar vooral door ‘eigen belang’. Want ik ben allergisch voor soja, samen met een riedeltje andere voedingsmiddelen. Sinds ik dat weet, let ik nog sterker op wat ik eet, waar mijn eten vandaan komt en hoe het wordt geproduceerd. Voordat ik iets in mijn mond stop, scan ik eerst de etiketten van voorverpakte levensmiddelen, of vraag ik de kok het hemd van het lijf. Inmiddels weet ik hoe fit ik me kan voelen zolang ik niet stiekem of ongemerkt snoep van het lijstje met voor-mij-verboden-producten, waaronder soja. Dat maakt het voor mij de moeite waard, want echt vrolijk word ik niet van het lezen van etiketten.

Daar zit wat in

Op veel ingrediëntenlijstjes zie ik soja staan, dat vele varianten en benamingen kent (o.a. tofu, tahoe, E426, E479b, ketjap) [*4]. Het gebruik en de toepassing ervan in voedingsmiddelen houdt mij bezig. Na China is Nederland de grootste soja-importeur en een grote verwerker daarvan. Van alle geïmporteerde soja in Nederland wordt negentig procent verwerkt in veevoer [*2]. De overige tien procent wordt verwerkt in andere producten, waaronder voedsel. Soja is een belangrijke bron van eiwitten, ijzer en vitamine B1 en wordt daardoor veel gebruikt als vleesvervanger, maar is ook uitermate geschikt als bindmiddel en vind je daardoor vaak terug in sauzen, gebak, chocola, koek, brood, soep, snoep en nog veel meer. Niet alleen het bindmiddel (sojalecithine, E322) kom ik vaak tegen in producten, maar ook sojabloem, -meel en -olie. 

Sojagebruik stijgt

Ik kan niet ontkennen dat mijn soja-allergie een (verplichte) stimulans geeft om vers, onbewerkt en gezond voedsel te eten. Dat is een gunstige bijzaak. Wel ben ik benieuwd hoe groot de opmars van soja de komende jaren zal zijn in de voedingsmiddelenbranche. Niet alleen als vervanger van vlees, maar ook als toegevoegd ingrediënt aan ons eten.

Het lijkt wel of ik steeds meer sojaproducten in het straatbeeld en in de supermarktschappen zie verschijnen. Bijvoorbeeld soja-latte, vegetarische gehacktballen van De Vegetarische Slager, sojaboontjes als snack, etc. Op basis van mijn eigen ervaring signaleer ik dat soja steeds vaker wordt toegevoegd, soms ook als vervanging van tarwe. Producten die voorheen zonder soja gemaakt werden en ik probleemloos kon eten, bevatten dit ingrediënt nu regelmatig wel. Enkele voorbeelden zijn de AH stroopwafels en stroopkoeken en mijn favoriete ovenchips van Lays (paprika). Donker brood met o.a. volkoren, haver en rogge moest ik door mijn allergie jaren geleden al afschrijven, maar wit brood kon ik lange tijd eten zonder het etiket te scannen en zonder nadelige fysieke gevolgen. De laatste tijd is dit ook een no-go omdat sojabloem steeds vaker tot de ingrediënten behoort.

Smullen zonder zorgen

Ondanks dat mijn allergieën mij de nodige uurtjes aan speur- en regelwerk opleveren, geniet ik volop van het ontdekken van nieuwe producten en recepten. Zorgeloos geniet ik tegenwoordig van onbewerkte producten, zoals (gedroogd) fruit, groenten, zelfgemaakte soepen en maaltijden en overweeg ik mijn ondergestofte broodbakmachine weer van zolder te halen. Bovendien vind ik in de natuurwinkel een aantal lekkernijen om ook vrijuit te kunnen snoepen en bieden kookboeken als De Groene Garde volop smaakvolle gerechten die ik mijzelf en mijn dierbaren kan voorschotelen.

Reacties plaatsen kan niet meer.